SŁUŻBA ZASTĘPCZA
Zasady funkcjonowania służby zastępczej reguluje ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwana dalej ustawą.
Zgodnie z art. 563 ustawy zadania z zakresu służby zastępczej wykonuje marszałek województwa. W województwie mazowieckim ww. zadania z upoważnienia Marszałka Województwa Mazowieckiego wykonuje Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie.
Komisję Wojewódzką do Spraw Służby Zastępczej w Warszawie powołuje i odwołuje Marszałek Województwa Mazowieckiego. Obsługę organizacyjną i administracyjną ww. Komisji zapewniają pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie zajmujący się, zgodnie z przydzielonymi obowiązkami na zajmowanych stanowiskach pracy, sprawami służby zastępczej.
Służba zastępcza polega na:
1) wykonywaniu prac na rzecz ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, opieki nad osobami z niepełnosprawnościami albo bezdomnymi oraz na rzecz administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości przez podlegających obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby,
2) pełnieniu służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych.
Pełnienie służby zastępczej jest równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej przez osoby podlegające jej odbyciu.
Służbę zastępczą można pełnić wyłącznie w okresie trwania obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, natomiast obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa jest pełniona z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów, może wprowadzić, w drodze Rozporządzenia, obowiązek pełnienia zasadniczej służby wojskowej, określając termin jej rozpoczęcia i zakończenia, z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych. Obecnie nie obowiązuje Rozporządzenie w tym zakresie, a zatem obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa, a tym samym również służba zastępcza w podmiocie, nie jest pełniona.
Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej, która została przeznaczona do odbycia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej, może złożyć wniosek o przeznaczenie jej do służby zastępczej w podmiocie na piśmie do właściwej komisji wojewódzkiej, za pośrednictwem szefa wojskowego centrum rekrutacji, najpóźniej w dniu doręczenia jej karty powołania do odbycia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej.
Czynności przewidziane w ustawie dla szefa wojskowego centrum rekrutacji wykonuje szef wojskowego centrum rekrutacji właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego albo pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej przeznaczonej do odbycia służby zastępczej.
Wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej w podmiocie zawiera:
1) imię i nazwisko osoby;
2) numer PESEL osoby;
3) oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych;
4) wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazanie rzeczywistych związków z wyznawaną doktryną religijną lub wskazanie wyznawanych zasad moralnych, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową.
UWAGA
Prosimy o zwracanie uwagi, czy wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej w podmiocie jest składany przez uprawnioną osobę, mogącą być stroną w sprawie, która podlega
kwalifikacji wojskowej i która nie została przeniesiona do rezerwy.
Uchylenie lub zmiana orzeczenia o przeznaczeniu do odbywania służby zastępczej
Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego odnosi się jedynie do decyzji, które nie zostały jeszcze „skonsumowane" (tzn. ich cel nie został osiągnięty) oraz przy wydawaniu których organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym. Chodzi tu o sytuacje, w których wydane decyzje administracyjne zawierają rozstrzygnięcia w pewnym zakresie „elastyczne", „widełkowe", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wcześniej nią wykreowanego. Orzeczenia o przeznaczeniu do odbywania służby zastępczej nie mają charakteru elastycznego, a dodatkowo zostały „skonsumowane", gdyż doszło do odbycia służby zastępczej. W związku powyższym nie ma możliwości uchylenia ani zmiany orzeczenia o przeznaczeniu do odbywania służby zastępczej.
Dodatkowych informacji na temat służby zastępczej udziela:
Wydział Rejestru Agencji Zatrudnienia - Zespół ds. Obsługi Wniosków
oraz Komisja Wojewódzka ds. Służby Zastępczej w Warszawie
ul. Chłodna 52, 00-872 Warszawa
telefony: 22 571 73 61, 22 532 22 29, 22 532 22 31
adres poczty elektronicznej: wup@wup.mazowsze.pl
Adres do korespondencji:
Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie
Komisja Wojewódzka Do Spraw Służby Zastępczej
ul. Chłodna 52, 00-872 Warszawa
Służba zastępcza - Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny reguluje zasady funkcjonowania służby zastępczej. Zgodnie z art. 563 zadania w zakresie służby zastępczej wykonuje marszałek województwa, a w województwie mazowieckim realizuje je Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie. Komisję Wojewódzką do Spraw Służby Zastępczej powołuje i odwołuje marszałek województwa, a obsługę organizacyjną i administracyjną zapewniają pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy właściwi ze względu na przydzielone obowiązki.
Służba zastępcza polega na wykonywaniu prac na rzecz ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, opieki nad osobami z niepełnosprawnościami lub bezdomnymi oraz na rzecz administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości albo na pełnieniu służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych. Pełnienie służby zastępczej jest równoważne z odbyciem obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej. Służbę zastępczą można odbywać wyłącznie w okresie trwania obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, który jest uzależniony od potrzeb Sił Zbrojnych; obowiązkową zasadniczą służbę wojskową Prezydent może wprowadzić rozporządzeniem na wniosek Rady Ministrów.
W chwili obecnej brak obowiązującego rozporządzenia oznacza, że obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa oraz służba zastępcza w podmiocie nie są realizowane. Osoba przeznaczona do odbycia zasadniczej służby wojskowej może złożyć pisemny wniosek o przeznaczenie jej do służby zastępczej do właściwej komisji wojewódzkiej za pośrednictwem szefa wojskowego centrum rekrutacji najpóźniej w dniu doręczenia karty powołania. Czynności przewidziane dla szefa wojskowego centrum rekrutacji wykonuje szef centrum właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub czasowego przekraczającego trzy miesiące.
Wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej powinien zawierać imię i nazwisko, numer PESEL, oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych oraz wskazanie podstawy doktryny religijnej lub zasad moralnych wyłączających możliwość służby wojskowej wraz z wykazaniem rzeczywistych związków z wyznawaną doktryną lub zasadami. Należy zwracać uwagę, czy wniosek składa osoba uprawniona, podlegająca kwalifikacji wojskowej i nieprzeniesiona do rezerwy. Orzeczeń o przeznaczeniu do odbywania służby zastępczej nie można uchylić ani zmienić po ich „skonsumowaniu”, gdyż nie mają one charakteru elastycznego, natomiast możliwość zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy wyłącznie decyzji jeszcze nieskonsumowanych i obarczonych marginesem decyzyjnym.
Dodatkowe informacje udziela Wydział Rejestru Agencji Zatrudnienia - Zespół ds. Obsługi Wniosków oraz Komisja Wojewódzka ds. Służby Zastępczej w Warszawie przy ul. Chłodnej 52; telefony 22 571 73 61, 22 532 22 29, 22 532 22 31, adres e‑mail wup@wup.mazowsze.pl, a korespondencję należy kierować na adres Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie, Komisja Wojewódzka do Spraw Służby Zastępczej, ul. Chłodna 52, 00-872 Warszawa.
